Demandan a OpenAI, Anthropic, Google e SpaceXAI por pactar frear a IA: que cambia para as empresas de Vigo e Galicia

O 18 de setembro de 2026, catro usuarios de pago de ChatGPT, Claude, Grok e Gemini presentaron unha demanda colectiva antimonopolio contra OpenAI, Anthropic, Google e SpaceXAI no tribunal federal do Distrito Norte de California. Acúsanos de pactar frear o desenvolvemento da intelixencia artificial, o que, segundo eles, rebaixa o que reciben a cambio da súa subscrición. Para un negocio de Vigo ou de Galicia non cambia nada de inmediato, pero é unha boa ocasión para non depender dunha soa ferramenta de IA.

Poucas veces se ve algo así: demandar unhas empresas por querer ir máis amodo. Hai un ano a discusión era a contraria, se a IA avanzaba demasiado rápido. Velaquí os feitos contrastados, o que di cada parte e o que significa para quen usa a IA todos os días no seu traballo.

Que pasou exactamente?

A cronoloxía, tal como a recollen a demanda e medios como OPB, Bloomberg Law e MediaNama, é esta:

Segundo MediaNama, a demanda pide que o tribunal a recoñeza como colectiva a escala nacional, unha indemnización triple, como prevé a lei antimonopolio estadounidense, e unha orde xudicial que impida o pacto. Cando se publicaron as noticias, as empresas aínda non responderan.

Que alegan os demandantes?

Que un acordo entre competidores para limitar o que fabrican é ilegal, aínda que se faga con boa intención. Apóianse na sección 1 da Lei Sherman, a norma antimonopolio de Estados Unidos que prohibe pactar entre rivais para restrinxir a competencia.

O interesante é o que non piden. Non se opoñen a que cada empresa free pola súa conta o que queira, nin a que o Congreso aprobe unha lei que obrigue a frear. O que rexeitan é o atallo: que a decisión saia dun acordo privado entre as catro empresas máis poderosas do sector, no canto dunha decisión de cada unha ou dunha lei.

O avogado principal, Nick Rowley, resumiuno cunha idea rechamante: acepta que a IA pode ser perigosa e, xusto por iso, sostén que a súa seguridade non pode quedar en mans de acordos privados entre empresas con ánimo de lucro.

Ten percorrido a demanda?

Hai dúas lecturas, e as dúas teñen razón en parte.

• É oportunista. O dano ao consumidor é difícil de demostrar: ninguén probou que ChatGPT ou Claude valan hoxe menos ca antes do ensaio de Amodei. E o que no fondo piden, que sigan acelerando, é xusto o que preocupa a moitos investigadores.
• Ten base xurídica. No dereito da competencia, o motivo do pacto non adoita importar. Se uns competidores se poñen de acordo para limitar a súa produción, o acordo é sospeitoso, aínda que o fagan pola seguridade de todos.

O resultado é unha pinza para os laboratorios. Se un frea só, os seus rivais adiántano. Se frean xuntos, demándanos. A única saída limpa é que o decida un Estado. Por iso hai quen cre que a demanda, lonxe de impedir que se regule a IA, a fai case inevitable.

E en Europa? Aquí xa hai lei

Na Unión Europea, o debate de fondo, quen decide canto se frea a IA, ten outra resposta: decídeo a lei. O Regulamento europeo de Intelixencia Artificial (Regulamento (UE) 2024/1689) entrou en vigor en agosto de 2024 e aplícase por fases. Prohibe certos usos, esixe transparencia aos modelos de propósito xeral e fixa obrigas para os sistemas de alto risco.

E hai un dato que nos toca de preto: a Axencia Española de Supervisión da Intelixencia Artificial (AESIA), o organismo que vixía que se cumpra esa norma en España, ten a súa sede na Coruña. Galicia aloxa o supervisor da IA de todo o país.

Que significa para un negocio de Vigo ou de Galicia?

A curto prazo, nada. A túa subscrición a ChatGPT, Claude ou Gemini seguirá funcionando igual mañá. Pero o caso deixa tres leccións prácticas:

1. Non dependas dun só provedor. As grandes empresas de IA poden cambiar prezos, límites ou funcións dun mes para outro, por decisión propia, por un pacto ou por unha sentenza. Se o teu negocio usa a IA para atender clientes, redactar orzamentos ou resumir correos, que poida cambiar de modelo sen refacelo todo.
2. Pon por escrito que fas coa IA. Que ferramentas usas, con que datos e para que. Se un día cho pide un cliente, unha inspección ou a propia AESIA, terás iso a man. E se tratas datos persoais, o RXPD segue a mandar.
3. O que de verdade te diferencia segue a ser teu. Unha web clara, ben posicionada en Vigo e que a IA poida ler e citar non depende do que decidan catro empresas en California. Cóntocho en como aparecer en ChatGPT e nas respostas da IA.

Se queres meter a IA no teu negocio sen quedar atado a unha soa marca, por exemplo cun asistente que lles conteste aos teus clientes ou unha automatización que che aforre papelame, podo axudarche desde Vigo. Mira como traballo as apps a medida para empresas ou pídeme orzamento.